Bloggfęrslur mįnašarins, aprķl 2012

Opiš bréf ÖBĶ til stjórnvalda um kjör öryrkja ķ tilefni 1. maķ. 30.4.2012

Opiš bréf ÖBĶ til stjórnvalda um kjör öryrkja ķ tilefni 1. maķ.
30.4.2012
Ķ opnu bréfi formanns ÖBĶ, Gušmundar Magnśssonar segir mešal annars
Tķmabundin kjaraskeršing? Enn bólar ekki į leišréttingu
Žann 1. jślķ nk. verša lišin 3 įr frį žvķ aš sett voru lög sem skertu alvarlega tekjur og réttindi lķfeyrisžega sem barist hafši veriš fyrir tugi įra. Žegar skeršingarnar 1. jślķ 2009 komu til tals um mišjan jśnķ nefndi žįverandi félagsmįlarįšherra aš skeršingarnar vęru tķmabundnar til 3ja įra. Minnt er į aš lķfeyrisžegar uršu fyrstir fyrir skeršingum ķ upphafi kreppunnar og žį meš sérstöku loforši um aš kjör žeirra yršu leišrétt um leiš og fjįrhagsstaša rķkissjóšs batnaši. 3ja įra tķmabiliš er lišiš og horfur ķ efnahagsmįlum eru sagšar jįkvęšar. Ķ ašgeršarįętlun rķkisstjórnarinnar frį mars 2009 er hvergi minnst į almannatryggingakerfiš né sett fram įętlun um hvernig įhrif nišurskuršar skuli ganga til baka. Engin skrifleg įętlun stjórnvalda er til um hvernig į aš bęta lķfeyrisžegum upp skeršingarnar.

Lķfeyrirgreišslur hafa ekki hękkaš ķ samręmi viš lög sķšan 2008
Greišslur almannatrygginga hafa ekki hękkaš til samręmis viš 69. gr. laga um almannatryggingar fjögur įr ķ röš, eša sķšan fyrir efnahagshruniš. Lagagreinin var sett inn ķ lögin til aš vernda afkomu lķfeyrisžega. Lķfeyrisgreišslur nį hvorki aš halda ķ viš veršlagshękkanir né launažróun sķšustu įra. Įrin fyrir efnahagshruniš fengust engar raunhękkanir eša réttindabętur og žvķ boriš viš aš slķkt myndi auka of mikiš į ženslu ķ samfélaginu. Staša fjölda lķfeyrisžega var žvķ erfiš žegar efnahagshruniš skall į og er ķ dag enn erfišari.

Hękkun lķfeyrisgreišslna ķ kjölfar kjarasamninga ķ jśnķ 2011 hefur engan veginn nįš aš halda ķ viš eša bęta lķfeyrisžegum žaš sem upp į vantar ef 69. gr. laganna hefši veriš framfylgt. Hękkunin kemur engan veginn til móts viš kröfur bandalagsins. Lęgstu laun skv. kjarasamningum ASĶ og rķkisins hękkušu įrlega mun meira sķšustu įr en lķfeyrisgreišslur almannatrygginga įr hvert.

Greišslur almannatrygginga eru langt undir neysluvišmišum velferšarrįšuneytisins
ÖBĶ hefur frį upphafi barist fyrir sjįlfsögšum réttindum öryrkja til aš lifa mannsęmandi lķfi óhįš žvķ hvort fólk sé fatlaš eša meš skerta starfsorku vegna veikinda eša annarra įstęšna. Um sjįlfsögš mannréttindi er aš ręša enda kemur fram ķ 65. gr. stjórnarskrįr Ķslands aš allir skuli vera jafnir fyrir lögum og njóta mannréttinda óhįš efnahag. Žrįtt fyrir žaš eru kjör öryrkja óįsęttanleg. Lķfeyrisgreišslur almannatrygginga eru langt undir neysluvišmišum velferšarrįšuneytisins. Žetta į viš um öll višmišin óhįš žvķ hvort um sé aš ręša dęmigert višmiš, sem er leišbeinandi um hóflega neyslu, grunnvišmiš, er varšar lįgmarksframfęrslu, eša skammtķmavišmiš, sem er framfęrsla ķ hįmark nķu mįnuši.

Til višbótar skeršingum almannatrygginga hafa margir lķfeyrissjóšir skert greišslur til elli- og örorkulķfeyrisžega į bilinu 7-19% ķ kjölfar efnahagshrunsins.

Velferšarstjórn ā€“ hvaš sagši forsętisrįšherra?
Ķ vištali viš forsętisrįšherra ķ jśnķ 2009 kom fram aš leitast verši viš aš verja viškvęma mįlaflokka eins og mįlefni fatlašra, lķfeyrisžega meš lęgstu tekjur og tók hśn sérstaklega fram aš ekki yrši hreyft viš žeim sem eru meš heildarlaun undir 400.000 kr. į mįnuši. Žvķ kom žaš į óvart žegar bętur örorkulķfeyrisžega voru skertar, žar sem tekjur flestra žeirra eru vel undir žessum mörkum.

Kröfur ÖBĶ um breytingar til aš leišrétta kjör lķfeyrisžega
Ķ ljósi žróunar kjara lķfeyrisžega sem aš framan er rakin setur ÖBĶ fram kröfur um breytingar į stefnu stjórnvalda, sem miši aš žvķ aš leišrétta kjör lķfeyrisžega nś žegar.

1. Skeršingar sķšustu įra verši leišréttar sem fyrst.
Stjórnvöld skili lķfeyrisžegum sem allra fyrst žvķ sem žeim ber skv. 69. laga um almannatryggingar. Stjórnvöld leišrétti frķtekjumörk og tekjuvišmiš og dragi til baka žęr skeršingar sem settar voru um mitt įr 2009. Frķtekjumörk og višmišunartekjur hękki įrlega samkvęmt vķsitöluhękkun. Uppbót vegna reksturs bifreiša verši aftur tengd eldsneytisverši og hękki ķ takt viš veršlagsbreytingar hverju sinni.

Kjararįš afturkallaši ķ desember 2011 įkvöršun um lękkun launa alžingismanna, rįšherra og annarra ęšstu stjórnenda rķkisins sem tekin var ķ kjölfar hrunsins haustiš 2008 og var žaš ā€žleišréttā€œ afturvirkt. Ekkert bólar hins vegar į leišréttingum į žeim miklu kjaraskeršingum sem lķfeyrisžegar hafa oršiš fyrir į sķšustu įrum.

2. Réttindakerfi ķ staš ölmusu.
Reglur um tekjutengingar einkenna ķslenska almannatryggingakerfiš. ā€žTekjutengingarnar draga śr virkni kerfisins sem borgararéttindakerfi fyrir alla og fęra žaš nęr ölmusukerfi fyrir minnihlutahópā€ž[1] Reglur tekjutengingarinnar og žį sérstaklega reglurnar um sérstaka framfęrsluuppbót meš 100% jašarįhrifum festa lķfeyrisžega ķ fįtęktargildru, žvķ auka tekjur og flestar greišslur félagslegrar ašstošar s.s. męšralaun skerša bótaflokkinn krónu į móti krónu. Ķ grein sinni frį 2003 skrifar Stefįn Ólafsson um tekjutengingar almannatrygginga į žeim tķma: ā€žTil aš geta rifiš sig lausan śr kviksyndi tekjutengingarinnar žurfa aukatekjur hans aš vera umtalsveršar. Žetta er fyrirkomulag sem gerir fįtęklingum erfišara fyrir ķ lķfsbarįttunni žegar markmišiš ętti aš vera aš hjįlpa žeim til sjįlfshjįlpar śt śr fįtęktinni. Öryrkjar sem hafa litla eša enga vinnugetu til umfangsmikillar tekjuöflunar eiga oft litla möguleika į aš sleppa śr kviksyndi fįtęktarinnar ķ slķku kerfi.ā€œ Lżsingar Stefįns į įhrifum tekjutenginga ķ ķslenska almannatryggingakerfinu į įrinu 2003 eiga viš enn ķ dag įriš 2012.

3. Aldurstengd örorkuuppbót greidd įfram eftir 67 įra aldur.
Žegar aldurtengd örorkuupbót var komiš į var žaš stórt framfaraspor sem višurkenndi vanda žeirra sem vegna fötlunar sinnar komust seint eša aldrei į hinn almenna vinnumarkaš. Žaš voru žvķ mikil vonbrigši žegar stjórnvöld įkvįšu aš ekki skyldi greiša bótaflokkinn eftir 67 įra aldur. Aš auki er bótaflokkurinn ķ raun eyšilagšur, žar sem hann skeršir framfęrsluuppbótina krónu į móti krónu og kemur žvķ ekki aš žvķ gangi sem honum var ętlaš.

4. Kostnašur vegna fötlunar og sjśkdóma ašskilinn frį greišslum almannatrygginga.
Öryrkjar hafa žurft aš taka į sig miklar hękkanir į kostnaši viš heilbrigšisžjónustu, lyf, hjįlpartęki og sjśkra-, išju- og talžjįlfun, vegna sinna veikinda/fötlunar. Žessi kostnašur sligar mörg heimili en almennt er tališ aš öryrkjar žurfi hęrri tekjur til aš framfleyta sér til aš njóta sömu lķfskjara og ašrir žar sem żmis aškeypt žjónusta og heilbrigšiskostnašur er hįr. Hefur žaš veriš stašfest meš könnunum.

5. Hśsaleigubętur vķsitölutengdar og jafnręši ķ greišslum sérstakra hśsaleigubóta į milli leigutaka óhįš žvķ hjį hverjum žeir leigja.
Sveitarfélögum er skylt, skv. lögum um hśsaleigubętur nr. 138/1997, aš greiša hśsaleigubętur og eru žęr greiddar tekjulįgum leigjendum til aš lękka hśsnęšiskostnaš žeirra. Grunnfjįrhęšir hśsaleigubóta hafa veriš óbreyttar frį įrinu 2008. Tekjumörkin héldust enn fremur óbreytt frį 2005 til įrsbyrjunar 2012, en žį voru tekjumörkin hękkuš lķtillega. Hśsaleiga hefur hins vegar hękkaš umtalsvert sķšustu įr, mešal annars meš hękkun vķsitölu, en almennt er hśsaleiga vķsitölutengd. Sérstakar hśsaleigubętur eru ekki greiddar af öllum sveitarfélögum og er žegnunum žannig mismunaš eftir bśsetu. Auk žess sem t.d. Reykjavķkurborg mismunar eftir eigendum hśsnęšis.

Öryrkjabandalag Ķslands telur aš nś sé mįl aš linni og verši stjórnvöld aš sżna žaš ķ verki aš į Ķslandi skuli rķkja velferšarsamfélag meš jafnrétti žegnana aš leišarljósi.

Žaš er afdrįttarlaus krafa ÖBĶ aš nś žegar verši žęr skeršingar sem oršiš hafa į undanförunum įrum dregnar til baka nś žegar og samfélagslegum launum lyft svo žau dugi til mannsęmandi lķfs, en žvingi ekki fólk ķ kviksyndi fįtęktar.

Ekkert um okkur įn okkar

Gušmundur Magnśsson,

formašur Öryrkjabandalag Ķslands


Höfundur

Hilmar Guðmundsson
Hilmar Guðmundsson
Mįlefni fatlašra og aldrašra er mér ofarlega ķ huga.

Bloggvinir

Nóv. 2017
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (20.11.): 0
  • Sl. sólarhring: 0
  • Sl. viku: 4
  • Frį upphafi: 35767

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 4
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband